پیراهن تیره پوشیده‌اید و وسط مهمانی می‌بینید روی شانه‌تان پر از پوسته‌های سفید است. این صحنه برای خیلی‌ها آشناست، مخصوصاً در پاییز و زمستان. خبر خوب این است که شوره معمولاً جدی نیست. درمان شوره سر بیشتر وقت‌ها با یک شامپوی مناسب و کمی صبر جواب می‌دهد.
توجه: این مطلب برای آگاهی است و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد. برای شوره یا پوسته سر نوزاد، قبل از هر محصولی با پزشک کودک مشورت کنید.
شوره سر از کجا می‌آید؟
پوست سر هم مثل بقیه پوست بدن مدام نو می‌شود و سلول‌های کهنه می‌ریزند. در شوره، این ریزش تندتر و به شکل پوسته‌های درشت‌تر دیده می‌شود. سر هم ممکن است خشک شود و بخارد.
به گفته سرویس سلامت بریتانیا (NHS)، شایع‌ترین علت شوره بیماری پوستی به نام درماتیت سبورئیک است. یک نوع قارچ مخمری که به‌طور طبیعی روی پوست همه ما زندگی می‌کند هم در این ماجرا نقش دارد. حساسیت به رنگ مو یا محصولات مو هم گاهی شوره درست می‌کند. استرس و هوای سرد هم آن را بدتر می‌کنند.
راهنمای دولتی سلامت استرالیا (healthdirect) می‌گوید این مشکل واگیر ندارد. پس لازم نیست حوله یا شانه خانواده را از ترس سرایت جدا کنید، هرچند استفاده شخصی از آن‌ها همیشه بهتر است.
شوره نشانه کثیفی نیست
خیلی‌ها فکر می‌کنند شوره یعنی کم حمام رفتن. این باور درست نیست. NHS صریحاً می‌گوید علت شوره بهداشت بد نیست. فقط اگر موها را دیر به دیر بشویید، پوسته‌ها بیشتر به چشم می‌آیند.
باور غلط دیگر این است که شوره همیشه از خشکی سر است. در واقع شوره بیشتر روی پوست‌های چرب دیده می‌شود. برای همین مالیدن روغن زیاد به سر، مثل روغن زیتون یا نارگیل، همیشه کمک نمی‌کند و گاهی اوضاع را بدتر می‌کند.
درمان شوره سر با شامپوی ضدشوره
قدم اول، یک شامپوی ضدشوره از داروخانه است. روی برچسب دنبال یکی از این مواد بگردید:
- کتوکونازول، که قارچ مخمری پوست سر را کم می‌کند
- سلنیوم سولفید یا زینک پیریتیون
- سالیسیلیک اسید، که پوسته‌ها را نرم می‌کند تا راحت‌تر جدا شوند
- قطران زغال‌سنگ (کول‌تار)
طبق مدلاین‌پلاس، شامپو را دقیقاً طبق دستور روی برچسب مصرف کنید. معمولاً باید کف را چند دقیقه روی پوست سر نگه دارید و بعد آبکشی کنید. ماساژ ملایم با سر انگشت کافی است. با ناخن پوست سر را نخراشید.
NHS پیشنهاد می‌کند شامپو را تا چهار هفته امتحان کنید. شاید لازم باشد یکی دو نوع را عوض کنید تا ببینید کدام برای شما بهتر است. داروساز محله هم می‌تواند در انتخاب کمکتان کند.
عادت‌هایی که درمان شوره سر را راحت‌تر می‌کند
- اگر موهایتان چرب است، مرتب‌تر بشویید. بعضی‌ها هر روز یا یک روز در میان نیاز دارند.
- اگر بعد از رنگ کردن مو یا عوض کردن ژل و اسپری شوره زیاد شده، آن محصول را کنار بگذارید.
- کلاه و شال‌گردن پشمی را زود به زود بشویید.
- کمی نور خورشید ملایم برای بعضی‌ها مفید است. مدلاین‌پلاس می‌گوید این مشکل در تابستان و بعد از فعالیت بیرون از خانه اغلب بهتر می‌شود. البته مراقب آفتاب‌سوختگی باشید.
- خواب کافی و کمتر کردن استرس هم به آرام‌تر شدن پوست کمک می‌کند.
شوره بزرگسالی معمولاً یک بار برای همیشه نمی‌رود. ممکن است بعد از بهتر شدن دوباره برگردد. وقتی بهتر شدید، شامپوی ضدشوره را با فاصله بیشتر، مثلاً هفته‌ای یکی دو بار، ادامه دهید.
پوسته سر نوزاد
گاهی روی سر نوزاد پوسته‌های زرد و چرب دیده می‌شود. این همان نوع نوزادی درماتیت سبورئیک است. به گفته healthdirect، این پوسته‌ها معمولاً بدون درمان خوب می‌شوند. می‌توانید با شامپو یا روغن بچه و آب ولرم نرمشان کنید و با برس نرم آرام بردارید. شامپوی ضدشوره بزرگسال را برای نوزاد استفاده نکنید.
کی باید پزشک ببینید؟
- بعد از چهار هفته استفاده درست از شامپوی ضدشوره، بهتر نشده‌اید.
- خارش سر خیلی شدید است یا خواب شما را به هم زده.
- پوست سر قرمز، متورم، دردناک یا زخم شده است.
- لکه‌های پوسته‌دار و خارش‌دار روی صورت، ابرو، پشت گوش یا جای دیگر بدن دارید.
پزشک بررسی می‌کند که مشکل شوره ساده است یا بیماری‌هایی مثل پسوریازیس و اگزما. در موارد شدیدتر هم ممکن است شامپو یا لوسیون قوی‌تر تجویز کند.
برای مطالب بیشتر درباره پوست و سلامت روزمره به وبلاگ بهینتو سر بزنید. اگر درباره شوره سر خودتان یا فرزندتان سؤالی دارید، می‌توانید آن را با دستیار سلامت بهینتو مطرح کنید.
