خم می‌شوید کیسه برنج را از صندوق ماشین بردارید و ناگهان کمرتان می‌گیرد. صبح فردا حتی بستن بند کفش هم سخت است. خبر خوب اینکه درمان کمردرد در بیشتر موارد در خانه شروع می‌شود و درد معمولاً ظرف چند هفته آرام می‌گیرد.
توجه: این مطلب فقط برای آگاهی است و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد. اگر درد شدید است، بعد از تصادف شروع شده یا با بی‌حسی پا همراه است، منتظر نمانید و پزشک ببینید.
کمردرد چقدر شایع است و از کجا می‌آید؟
اگر کمردرد دارید، تنها نیستید. طبق سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۲۰ حدود ۶۱۹ میلیون نفر در دنیا درد پایین کمر داشتند. کمردرد اولین علت ناتوانی در جهان است.
نکته جالب اینکه در حدود ۹۰ درصد موارد علت مشخصی پیدا نمی‌شود. پزشک‌ها به این نوع «کمردرد غیراختصاصی» می‌گویند. یعنی بیماری جدی پشتش نیست. بیشتر به کشیدگی عضله یا رباط برمی‌گردد.
چند چیز احتمال کمردرد را بیشتر می‌کند:
- کم‌تحرکی و ساعت‌ها نشستن پشت میز یا فرمان
- اضافه‌وزن و سیگار
- کار سنگین بدنی، مثل بلند کردن بار با کمر خم
گاهی هم دیسک کمر یا سیاتیک علت درد است. سیاتیک دردی است که از باسن تا پشت پا تیر می‌کشد.
درمان کمردرد در خانه: کارهایی که کمک می‌کند
مهم‌ترین توصیه شاید عجیب به نظر برسد: تکان بخورید. سرویس سلامت بریتانیا (NHS) می‌گوید ماندن طولانی در رختخواب بهبود را کند می‌کند. تا جایی که درد اجازه می‌دهد، کارهای روزمره را ادامه دهید.
- کیسه یخ یا یک بسته نخود فرنگی یخ‌زده لای حوله، برای درد و ورم تازه خوب است.
- کیسه آب گرم یا حوله گرم، گرفتگی و اسپاسم عضله را باز می‌کند.
- کشش‌های ملایم و ورزش‌های مخصوص کمر را آرام شروع کنید. اگر درد بیشتر شد، دست نگه دارید.
- پیاده‌روی، شنا، یوگا یا پیلاتس هم به بسیاری از افراد کمک می‌کند.
بعضی مسکن‌های ضدالتهاب درد را کم می‌کنند، ولی برای همه مناسب نیستند. بدون مشورت با داروساز یا پزشک دارو مصرف نکنید، به‌خصوص اگر بیماری معده، کلیه یا قلب دارید. سازمان جهانی بهداشت هم تأکید می‌کند دارو نباید اولین و تنها راه درمان باشد.
چه کارهایی کمردرد را بدتر می‌کند؟
بعضی عادت‌های خیلی معمول، درد را طولانی‌تر می‌کنند:
- چند روز پشت سر هم دراز کشیدن روی تشک نرم
- بلند کردن بار سنگین با کمر خم، به‌جای خم کردن زانوها
- ساعت‌ها نشستن روی مبل یا زمین بدون تکیه‌گاه
اگر پشت میز کار می‌کنید، هر نیم ساعت بلند شوید و چند قدم راه بروید. نکته‌های بیشتر درباره نشستن درست را در وبلاگ بهینتو پیدا می‌کنید.
نشانه‌های خطر: کی فوری به پزشک برویم؟
بیشتر کمردردها بی‌خطرند. ولی NHS چند نشانه را اورژانسی می‌داند. اگر یکی از این‌ها را دارید، فوراً به اورژانس بروید:
- درد، گزگز، ضعف یا بی‌حسی در هر دو پا
- بی‌حسی دور ناحیه تناسلی یا مقعد
- مشکل تازه در ادرار یا اجابت مزاج، مثل نگه نداشتن ادرار
- درد قفسه سینه همراه کمردرد
- کمردرد بعد از تصادف یا زمین خوردن شدید
اگر تب و لرز دارید یا درد ناگهانی و خیلی شدید است، همان روز وقت پزشک بگیرید.
درمان کمردرد طول کشید؟ کی بررسی بیشتر لازم است
طبق NHS و سایت سلامت دولت استرالیا (healthdirect)، این موارد هم دلیل خوبی برای مراجعه است، حتی اگر فوری نباشد:
- بعد از چند هفته مراقبت در خانه، درد بهتر نشده است.
- درد با استراحت آرام نمی‌شود یا شب‌ها بدتر است.
- بی‌دلیل وزن کم کرده‌اید.
- توده، ورم یا تغییر شکل در کمر می‌بینید.
- درد کارهای روزانه را مختل کرده است.
پزشک ممکن است فیزیوتراپی یا ورزش درمانی پیشنهاد کند. برای بیشتر کمردردها نیازی به عکس یا ام‌آر‌آی نیست، مگر پزشک لازم بداند. فهرست کامل‌تری از مطالب معتبر را هم در مدلاین‌پلاس می‌توانید ببینید.
پیشگیری: کمری که کمتر درد بگیرد
سازمان جهانی بهداشت چند عادت ساده را برای پیشگیری مفید می‌داند. فعال بمانید، وزنتان را در حد سالم نگه دارید، سیگار نکشید و خوب بخوابید. ارتفاع میز و صندلی کار را هم درست تنظیم کنید.
لازم نیست باشگاه بروید. روزی نیم ساعت پیاده‌روی تا نانوایی یا پارک محل، شروع خوبی است. اگر درباره درد کمرتان سؤال دارید، می‌توانید آن را از دستیار سلامت بهینتو بپرسید.
