بخاری‌ها که روشن می‌شوند، پوست خیلی از ما هم شروع به اعتراض می‌کند. پشت دست زبر می‌شود، ساق پا پوسته می‌دهد و شب‌ها می‌خارد. درمان خشکی پوست معمولاً کار سختی نیست. بیشتر وقت‌ها یک مرطوب‌کننده مناسب و چند تغییر کوچک در حمام کافی است.
توجه: این مطلب برای آگاهی است و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد. اگر خشکی پوست با زخم، خارش شدید یا علائم دیگر همراه است، با پزشک مشورت کنید.
چرا پوست در سرما خشک می‌شود؟
طبق مدلاین‌پلاس، خشکی پوست وقتی پیش می‌آید که پوست آب و چربی زیادی از دست بدهد. این مشکل در هر سنی شایع است. هوای سرد و خشک بیرون یک دلیل است. هوای گرم و خشک داخل خانه، که بخاری و شوفاژ درست می‌کنند، دلیل دیگر است.
عادت‌های خودمان هم بی‌تقصیر نیستند. دوش طولانی با آب داغ، شستن مکرر و صابون‌های قوی چربی طبیعی پوست را می‌شویند. با بالا رفتن سن هم پوست نازک‌تر می‌شود و چربی کمتری می‌سازد. برای همین پدربزرگ و مادربزرگ‌ها معمولاً بیشتر از بقیه از خارش زمستانی شکایت دارند.
گاهی هم علت عمیق‌تر است. مدلاین‌پلاس اگزما، پسوریازیس، دیابت، کم‌کاری تیروئید و بعضی داروها را از علت‌های خشکی پوست می‌داند.
نشانه‌های پوست خشک
پوست خشک ممکن است زبر، پوسته‌پوسته، قرمز و خارش‌دار شود. گاهی ترک‌های ریزی هم روی آن می‌افتد. این حالت بیشتر روی دست‌ها، بازوها و ساق پا دیده می‌شود. پاشنه پا و بند انگشت‌ها هم جاهای آشنای ترک خوردن در زمستان هستند.
درمان خشکی پوست با مرطوب‌کننده مناسب
مرطوب‌کننده‌ها یک لایه محافظ روی پوست می‌سازند و رطوبت را داخل آن نگه می‌دارند. سرویس سلامت بریتانیا (NHS) انواع آن را این‌طور مقایسه می‌کند:
- لوسیون رقیق است و راحت پخش می‌شود، ولی رطوبت کمتری می‌دهد. برای جاهای مودار مناسب‌تر است.
- کرم زود جذب می‌شود و چرب نیست. برای استفاده در طول روز خوب است.
- پماد غلیظ و چرب است و بیشترین رطوبت را می‌دهد. برای پوست خیلی خشک و برای شب مناسب‌تر است.
مدلاین‌پلاس می‌گوید کرم‌هایی که اوره یا لاکتیک اسید دارند برای پوست خشک مفیدند. یک ترکیب ساده هم جواب می‌دهد: کرم برای روز و پماد برای شب. داروساز محله هم می‌تواند در انتخاب کمکتان کند.
چطور مرطوب‌کننده بزنیم که اثر کند؟
بهترین زمان، درست بعد از حمام یا شستن دست است. پوست را با حوله آرام خشک کنید و فوراً کرم بزنید. NHS توصیه می‌کند کرم را نمالید. آن را آرام و در جهت رویش موها روی پوست پخش کنید تا منافذ مو بسته نشوند.
به گفته NHS، می‌شود هر وقت پوست خشک شد مرطوب‌کننده زد. بهتر است دست‌کم سه یا چهار بار در روز باشد. دست و صورت از همه جا بیشتر در معرض سرما هستند، پس بیشتر به آن‌ها برسید. اگر ظرف می‌شویید یا کار باغچه دارید، قبل و بعدش کرم بزنید.
یک هشدار ایمنی هم مهم است. کرم‌های چرب روی لباس و ملحفه خشک می‌شوند و پارچه را زودسوزتر می‌کنند. با لباس آغشته به کرم نزدیک شعله اجاق، بخاری یا سیگار نروید. پماد کف حمام را هم لیز می‌کند، پس مراقب زمین خوردن باشید.
عادت‌های حمام برای درمان خشکی پوست
- با آب ولرم دوش بگیرید، نه داغ، و حمام را کوتاه کنید.
- پوست را بیشتر از نیاز نشویید.
- شوینده ملایم و بدون عطر و رنگ انتخاب کنید. NHS می‌گوید صابون و شامپو و شاور ژل معمولی اغلب پوست را خشک‌تر می‌کنند.
- بعد از حمام پوست را با حوله ضربه‌ای خشک کنید، نه با مالیدن.
- لباس نخی و گشاد بپوشید. لباس پشمی و تنگ روی پوست خشک خارش را بیشتر می‌کند.
طبق صفحه خارش پوست NHS، به جای خاراندن، روی پوست آرام ضربه بزنید یا یک حوله خیس خنک رویش بگذارید. ناخن‌ها را کوتاه نگه دارید. برای شستن لباس هم پودر یا مایع مخصوص پوست حساس بهتر است.
اگر پوست سرتان هم در زمستان پوسته می‌دهد، مطلب درمان شوره سر را هم بخوانید.
کی باید پزشک ببینید؟
- با مراقبت در خانه بهتر نشده‌اید یا خشکی و خارش مدام برمی‌گردد.
- خارش آن‌قدر شدید است که خواب و کار روزانه را به هم زده.
- خارش همه بدن را گرفته یا با جوش، برآمدگی یا تورم تازه همراه است.
- پوست ترک‌های عمیق دارد، خون می‌آید یا علامت عفونت مثل درد و چرک دیده می‌شود.
- باردار هستید و خارش دارید. NHS می‌گوید این خارش معمولاً بی‌خطر است، ولی گاهی از یک بیماری کبدی بارداری است و باید بررسی شود.
پزشک پوست را معاینه می‌کند و درباره سابقه‌تان می‌پرسد. اگر به بیماری‌ای مثل تیروئید یا دیابت شک کند، آزمایش می‌خواهد. برای جاهای خیلی ملتهب هم ممکن است پماد کورتونی تجویز کند.
اگر درباره خشکی پوست خودتان یا یکی از اعضای خانواده سؤالی دارید، می‌توانید آن را با دستیار سلامت بهینتو مطرح کنید.
